Leopold Stokowski in Poland FROM THE POLISH RADIO ARCHIVES

Co kryją archiwa? 10 września 2021 roku we wszystkich dobrych sklepach pojawi się kolejny album w serii FROM THE POLISH RADIO ARCHIVES, zatytułowany „Leopold Stokowski in Poland”. Serię wydawaną przez Agencję Muzyczną Polskiego Radia wymyślili i jej kolejne pozycje opracowują: Marcin Gmys – Dyrektor Polskiego Radia Chopin i Jakub Puchalski – jeden z głównych głosów tego programu. Na wiele lat przed rozpoczęciem pracy w Polskim Radiu obaj panowie już się umawiali, że kiedyś przetrząsną muzyczne archiwa stacji w poszukiwaniu zapomnianych, wybitnych nagrań. Od trzech lat swoje młodzieńcze pomysły wcielają w życie. W roku 1959, kiedy liczący 77 lat Leopold Stokowski pojawił się w kraju swoich przodków po raz pierwszy, by poprowadzić polskie orkiestry (wcześniej, w latach 20., był jedynie w Polsce prywatnie, przejazdem), gościliśmy jednego z najbardziej nowatorskich i uznanych dyrygentów XX wieku, znanego jako niezmordowany propagator nowej muzyki, mającego na swym koncie kilkadziesiąt prawykonań kompozytorów z całego świata. Stokowski był także niezrównanym popularyzatorem muzyki, co zaprowadziło go do Hollywood i ostatecznie przyniosło w 1941 roku Honorowego Oscara za muzykę do filmu „Fantasia”, wyprodukowanego przez Disneya. Wizyty artysty w Polsce, w latach 1959 i 1960, stanowiły prawdziwe wydarzenia artystyczne i wyraziste świadectwo, że kultura polska, mimo ponurych czasów, nie daje się wymazać z mapy świata. Wybór przez Stokowskiego do swych koncertów dzieł polskich kompozytorów podkreślił tylko ich uniwersalne znaczenie i wartość. W ówczesnych relacjach z występów Stokowskiego w Polsce dominowały zachwyt i entuzjazm. Na płycie „Leopold Stokowski in Poland” znajdziemy, nigdy wcześniej nie udostępnione fonograficznie, jedyne i niepowtarzalne kreacje „Bajki” Stanisława Moniuszki i „Stabat Mater” Karola Szymanowskiego, a także „I Symfonii” Witolda Lutosławskiego. Co prawda ten ostatni nie był zadowolony z interpretacji utworu, ale być może niechęć kompozytora należy złożyć na karb czasu, który minął od wymyślenia i opracowania ostatecznej wersji tej jednej z pierwszych kompozycji Lutosławskiego. Dla każdego, kto włoży ten krążek do odtwarzacza, ciekawostką będą rozpoczynające płytę zapisy dźwięków z powitania Leopolda Stokowskiego w Polsce, w maju 1959 roku i płytę kończący krótki wywiad ze Stokowskim, przeprowadzony również w maju 1959 przez Witolda Stankowskiego z Polskiego Radia, w warszawskim Hotelu Bristol. Wszystkim, którzy jeszcze nie znają serii FROM THE POLISH RADIO ARCHIVES polecamy też cztery poprzednie pozycje wydane przez Agencję Muzyczną Polskiego Radia: „Witold Małcużyński. The Legendary Wawel Castle Recital”, „Mieczysław Horszowski in Poland”, „Barbara Hesse-Bukowska. Retrospective” oraz „Eugeniusz Morawski. Kompozytor wyklęty”. Leopold Stokowski – dyrygent / conductor Autorzy serii: Marcin Gmys, Jakub Puchalski Teksty: Jakub Puchalski, Artur Bielecki, Marcin Gmys Tłumaczenie: John Comber Rekonstrukcja dźwięku i mastering płyty: Anna Rutkowska (Archiwum Polskiego Radia / Polis Radio Archives) Projekt graficzny: Lech Majewski Fotografie Leopolda Stkowskiego: PAP, NAC