Stanisław Kozicki polityk, dyplomata, publicysta

„8 maja 2012 roku w Polanicy-Zdroju odbyła się konferencja naukowa poświęcona życiu i działalności wybitnego polityka Narodowej Demokracji Stanisława Kozickiego (1876-1958), zorganizowana przez Muzeum Niepodległości w Warszawie, Bibliotekę Publiczną m. st. Warszawy, Miejską Bibliotekę Publiczną w Polanicy-Zdroju i Towarzystwo Miłośników Polanicy. Było dla mnie zaszczytem objąć te działania honorowym patronatem.

Kozicki przybył wraz z żoną do Polanicy w 1947 roku i pozostał tu do śmierci w 1958 roku, tu również w 5 lat później zmarła jego żona Maria z Czaykowskich Kozicka. Polanica, do której przyjechał w obawie przed inwigilacją UB, stała się dla niego miejscem bezpiecznego azylu. Nigdy nie żałował swojej decyzji. Ówcześni mieszkańcy Polanicy nie wiedzieli, że był wybitnym politykiem i publicystą Drugiej Rzeczypospolitej, że w istotny sposób jako sekretarz polskiej delegacji na konferencję pokojową w Paryżu przyczynił się do odzyskania przez Polskę niepodległości w 1918 roku. Kozicki świadomie, aby zapewnić sobie i żonie bezpieczeństwo, w nowym środowisku pozostał osobą anonimową. Lata spędzone w Polanicy poświęcił intelektualnemu podsumowaniu swojego życiowego dorobku: tu spisał swoje pamiętniki, cenne źródło wiadomości o Polsce przedwojennej. W Polanicy również odtworzył z notatek rozprawę, poświęconą myśli politycznej polskiego romantyzmu, której oryginał zaginął w czasie powstania warszawskiego.

Nowe miejsce pobytu zaciekawiło Go, czego świadectwem była między innymi przynależność do Towarzystwa Miłośników Ziemi Kłodzkiej. Ze wspomnień jego sąsiadów na ulicy Elsterskiej wiemy, że codziennie dużo czasu spędzał w saloniku prasowym, który mieścił się w kawiarni Zdrojowa. Prawdopodobnie z niej pochodzi jedno z ostatnich zdjęć Kozickiego.

Polanica stara się przechować pamięć o jej niezwykłym mieszkańcu, wyrazem tego jest tablica na domu przy ulicy Elsterskiej 6, gdzie mieszkał. Jednak bardziej niż na symbolicznych gestach zależy nam na prowadzeniu systematycznej działalności popularyzatorskiej w polanickich szkołach, działalności, mającej na celu zapoznanie młodzieży z życiem Kozickiego i przedstawienie jej wzoru patriotyzmu, który zawsze pozostanie aktualny i zawsze będzie poruszał nasze serca. Temu służyła też niedawna konferencja – aby przetrwała dobra pamięć o Człowieku, wobec którego Rzeczpospolita Polska ma niespłacony dług. Temu służy także ta publikacja zawierająca referaty wygłoszone podczas polanickiej konferencji oraz wybór publicystki Stanisława Kozickiego po 1945 roku”.

Jerzy Terlecki, Burmistrz Polanicy-Zdroju