Skarpa Warszawska 6/2015

Czerwcowym numerem Skarpy Warszawskiej zapraszamy Państwa do Warszawy lat dwudziestych. Stolica odradzającego się Państwa była miastem robotników, drobnomieszczaństwa i Żydów, gdzie wskaźnik gęstości zaludnienia był jednym z najwyższych w ówczesnej Europie. W dniu 1 stycznia 1929 roku ludność Warszawy (bez wojska i przyjezdnych) wynosiła 1 086 305 osób z czego mężczyzn było 500 588 a kobiet 585 717. Ponad 30% mieszkańców Warszawy stanowili Żydzi (327 493 osób).Większa część ludności Warszawy żyła z przemysłu i handlu. Według spisu powszechnego z 1921 roku praca w przemyśle żywiła 34,4 % ogółu, a w handlu ? 23%. Panowały trudne warunki mieszkaniowe, aż 42,2 % mieszkań było jednoizbowych a 25,1 % dwuizbowych. Według spisu z 1921 roku stało 22 380 budynków mieszkalnych a na jeden wypadało przeciętnie ponad 93 mieszkańców. Z biegiem lat sytuacja uległa poprawie, tylko w 1927 roku oddano do użytku ponad dwa tysiące mieszkań.Opieką zdrowotną mieszkańcow zajmowała się Kasa Chorych m. st. Warszawy, założona w 1920 roku. W końcu 1928 r. Kasa liczyła 251 274 ubezpieczonych, a wraz z rodzinami uprawnionymi do świadczeń było niespełna 475 tysięcy osób. Praktykujących lekarzy było 2 137, 828 dentystów i 44 weterynarzy.W roku szkolnym 1927/28 dzieci w wieku 7?14 lat było ponad 100 tysięcy i tylko 84,6% uczęszczało do szkół. Realizacji powszechnego obowiązkowego nauczania, wprowadzonego dekretem z dnia 7.02.1919, stał na przeszkodzie brak przystosowanych pomieszczeń. Od 1918 r. miasto wybudowało 29 gmachów szkolnych. Pod koniec lat 20. Warszawa posiadała zaledwie 91 przedszkoli, 167 szkół elementarnych ( 7 ? klasowych) i 105 średnich (z czego 86 prywatnych). Co ciekawe w 1928 roku ukazywało się w Warszawie 715 czasopism z czego aż 45 dzienników!  - Warszawa… piękna i brudna. Ruchliwa i hałaśliwa. Biedna, lecz rozsnobowana. Warszawa lat 20. Znikły konne tramwaje i latarnie gazowe. Dorożki kłapiące po drewnianych brukach. Śnieżne zimy ? kiedy ulice rozbrzmiewały dzwonkami u sań, a po podwórzach krążyli handlarze i muzykanci. Wymarło pokolenie posłańców w czerwonych czapkach i rozkwitało pokolenie małych gazeciarzy. Jeszcze powozy, już samochody. Konni jeźdźcy, wytworne amazonki rankiem w Alejach i Łazienkach. Pod wiaduktem mostu Poniatowskiego wielkie koczowisko bezdomnych. Pamiętam ich bunt tłumiony przez policję, gdy Zarząd Miejski postanowił przeznaczyć miejsce pod miastem na remizę dla tramwai. Tradycja i styl życia spotykały się tu na każdym kroku. Moda na angielszczyznę i francuszczyznę, moda stajni wyścigowych, krótkich sukien, fryzur z grzywką po ścięciu odwiecznych koków prababek. A jednocześnie śluby czy przyjęcia u arystokracji, gdzie panowie występowali w kontuszach pachnących naftaliną ? wspominał Antoni Uniechowski w książce „O sobie i innych“.