Kariera SS Oberscharfuhrera Hermana Baltruschata 1939-1943

Album fotograficzny funkcjo nariusza Einsatzgruppe i Geheime Staatspolizei na ziemiach polskich wcielonych do Rzeszy.

Kariera SS-Oberscharführera Hermanna Baltruschata 1939–1943. Album fotograficzny funkcjonariusza Einsatzgruppe i Geheime Staatspolizei na ziemiach polskich wcielonych do Rzeszy, red. Jacek Zygmunt Sawicki, współpraca Jochen Böhler, Instytut Pamięci Narodowej, Niemiecki Instytut Historyczny w Warszawie, Warszawa 2014, 251 s.

Trójjęzyczna (pol., niem., ang.) edycja albumu fotograficznego funkcjonariusza niemieckiego aparatu represji na ziemiach wcielonych do Rzeszy, przygotowana w ramach prac naukowo-badawczych Biura Udostępniania i Archiwizacji Dokumentów Instytutu Pamięci Narodowej we współpracy z Niemieckim Instytutem Historycznym w Warszawie.

...mamy do czynienia z niezwykle cennym dokumentem epoki. Ukazuje on nam postać pracownika aparatu represji średniego szczebla (powiatu, później rejencji), bezpośredniego realizatora polityki III Rzeszy na terenach podbitych w latach 1939–1943. Otrzymaliśmy możliwość wejrzenia w codzienność środowiska Tajnej Policji Państwowej, a więc struktury państwowej [...] uznanej przez Międzynarodowy Trybunał Wojskowy w Norymberdze za organizację przestępczą, winną ludobójstwa i zbrodni wojennych.

Dla Baltruschata album był niewątpliwie ważną, bardzo osobistą pamiątką, ukazującą „trud” zdobywania, a później utrwalania niemieckości na podbitych ziemiach Rzeczypospolitej. Widać z jego kart, że jest dumny z wykonywanych obowiązków: to od niego zależy bezpieczeństwo i porządek prawny na powierzonym terenie.

Działa zawsze w kolektywie. Nawet poza służbą dużą część wolnego czasu spędza w gronie współpracowników. W każdym razie te spotkania po pracy są dla niego ważne, warte uwiecznienia na fotografii. Na zdjęciach, co jest charakterystyczne, nie zobaczymy życia rodzinnego, jakby poza służbą i nielicznymi chwilami krótkiego wypoczynku, nic innego się nie liczyło.

Drugie oblicze albumu to zderzenie z efektami pracy Baltruschata. Pokazuje etapy działania: prześladowanie, aresztowanie i mord w „majestacie” hitlerowskiego prawa – po krótkim śledztwie oraz postępowaniu sądowym w trybie doraźnym, polegającym na maksymalnym uproszczeniu procedury oraz natychmiastowym wydaniu wyroku i skierowaniu do wykonania z wyłączeniem środków odwoławczych.
Stronice pełne są zdjęć drastycznych...
Z Wprowadzenia Jacka Zygmunta Sawickiego