Newsletter

Rok Stanisława Lema

26 marca 2021

27-go marca przypada rocznica śmierci Stanisława Lema. Sejm RP, doceniając dokonania literackie pisarza, ogłosił rok 2021 rokiem Lema. We wrześniu również przypada 100. rocznica urodzin autora

Stanisław Lem to jeden z najwybitniejszych pisarzy związanych z fantastyką naukową. Był również futurologiem, filozofem i felietonistą. Lem doceniany jest nie tylko wśród polskich czytelników. Jego książki przetłumaczono na ponad czterdzieści języków i wydano w nakładzie ponad 30 milionów egzemplarzy! Debiutem literackim była wydana w 1951 roku powieść Astronauci - fantastyczna opowieść o losie wyprawy na Wenus. Książka okazała się bestsellerem.


Dzieciństwo i młodość autor spędził we Lwowie, gdzie się urodził w 1921 roku. Pragnął studiować na Politechnice Lwowskiej i zostać uczonym. Nie dane mu jednak było podjąć studiów na tej uczelni. W 1940 roku rozpoczął naukę na Wydziale Medycznym Uniwersytetu Lwowskiego. Nie trwała jednak ona zbyt długo - rok później doszło do inwazji Niemiec na ZSRR i niemieckiej okupacji. Po akcji repatriacyjnej zamieszkał w Krakowie i zaczął publikować efekty swojej pisarskiej pracy w prasie. Nikt jednak nie traktował jego pisarskiego zajęcia na poważnie, dlatego wrócił na studia medyczne na Uniwersytecie Jagiellońskim i odbył dwuletnią praktykę w szpitalu. Zajmował się przyjmowaniem porodów i asystą przy cesarskich cięciach. 


Studia dały Lemowi bardzo dobre wykształcenie przyrodnicze i wiedzę z zakresu nauk ścisłych. Jeog twórczość porusza tematy rozwoju nauki i techniki, natury ludzkiej, podróży kosmicznych, sztucznej inteligencji, miejsca człowieka we wszechświecie, a także możliwości porozumiewania się istot inteligentnych. 


Po wprowadzeniu stanu wojennego i z powodu braku dostępu do literatury światowej oraz ceznzura i niepewność co do przyszłości syna, Lem, otrzymując stypendium i paszport, wyjechał do Berlina. Rozłąka z żoną i dzieckiem oraz obawa przed ograniczeniami w swobodzie wypowiedzi literackiej sprawiły, że wrócił do kraju. Rok później, na zaproszenie Austriackiego Związku Pisarzy z Wiednia, cała rodzina Lemów dostała paszporty i możliwość wyjazdu z Polski. Zamieszkali najpierw w Berlinie Zachodnim, a następnie w Wiedniu. Rodzina ostatecznie wróciła do Polski w 1988 roku. 


W 1987 roku ukazała się ostatnia powieść - Fiasko. Po powrocie do kraju Lem zadeklarował koniec pisania beletrystyki. Wydał tylko kilka opowiadań, a głównym narzędziem jego twórczości stały się felietony i prognozy fuurologiczne oraz teksty krytycznoliterackie. 


Do najpopularniejszych książek autora należą Solaris, Bajki robotów, Cyberiada, Opowieści o pilocie Pirxie, Kongres futurologiczny, Dzienniki gwiazdowe

Stanisław Lem był nominowany do Literackiej Nagrody Nobla w 1980 roku. Barwna biografia pisarza ukazała się w 2018 roku - Tako rzecze Lem. Ze Stanisławem Lemem rozmawia Stanisław Bereś.


Książki Stanisława Lema z wysyłką do Niemiec znaleźć można tutaj.